Bir Pazar gününün sonunda bir günün getirdiklerini yazıya geçirmek o kadar kolay bir şey değil. En basit gün bile zihinsel düzeyde birçok öğeyi bir araya getiriyor. Bütün bir araya gelen şeyler benim detaycı ve dağınık zihnimi daha da bulandırıyor. Bugün hoşuma giden şeyler dinledim. Sanat üzerine. Sanatın terapi olabilmesi üzerine. Sanatçının aslında bir şeyleri onarmaya çalışması üzerine. İki kutuplu nesne algılanışını -iyi ve kötü şeklinde- entegre etmeye (bütünleştirmeye, birleştirmeye) çalışırken sanatçının aynı zamanda kendini terapi etmeye çalıştığına dair. Bu çok hoşuma gitti dinlerken. Üstünde düşünülmeye değer bir konu.

Freud da göre insanın karakteri ilk iki yıl içerisinde önemli bir şekilde belirleniyor. Bu teori bazen bende bir dehşet uyandırıyor. Bazen gerçekten hiç değişmediğimi düşünerek dehşete kapılıyorum. Sonra tabiî ki gençliğimi düşünüyorum ve aklıma master tezim geliyor ve yine Freud var aklımda. ‘Sigmund Freud’un Ölüm güdüsü Hipotezi. Karanlık bir Metafiziğe Cehennem Yolculuğu’ Nerdeyse arabesk geliyor şimdi kulağıma bu başlık ve gülmek geliyor içimden. Hâlbuki çok ciddi, hatta pek çokları için can sıkıcı konulardı. Üstelik bence Almanca da ‘arabesk’ gelmiyor o kadar kulağa. Hocalarımdan bir tanesi o zaman gülerek ‘şairane’ demişti bu başlık için.

Jacobson işten alındıktan iki gün sonra 27 Nisan da intihar ediyor. Jacobson Almanya da doğup, büyümüş bir insandı ve yok edildi 19.yüzyıldan 20.yüzyıla geçerken kültür ırkçılığının bir sonucu olarak. Kendi kültürleri konusunda bu kadar muhafazakâr olan Avrupalılar başka kültürlerin mahremlerine girme konusunda da bir o kadar hırslı idiler. Bu hayret edilecek bir tezat değil midir? Lütfen iki biyografiyi inceleyin. Tabii ki Siebold kötü bir örnek değil, çünkü o zaten Alman ırkçılarının öngördüğü şekilde davranmadığı için politikadan uzak tutulmuş. Ama kendisi ile birlikte yüzyıllardır yaşayan insanlara karşı bu kadar korkak ve kuşkulu olan bir toplumun başka toplumlara karşı gösterdiği ilgi kuşku ile karşılanmaz mı? Japonlar yabancı düşmanı imiş zavallı (!) Avrupalılara karşı. Bak sen! Niye acaba? Eğer 16.yüzyılda Japonlar Almanya ya gelip, Almanya’yı gizli, gizli Budist yapmaya çalışsalardı veya gizli, gizli sivil oldukları halde (!) ajan gibi davransalardı, Almanlar buna izin verirler miydi? Asla. Zaten sivil hayatı ve politik çıkarları birbiriyle bir tutmak büyük cehalettir. Kasabacılıktır. Kozmopolit, şehirli zihniyetin tam tersidir. İşte bu yüzden de Almanya da ve Avusturya da Yahudiler sevilmiyordu. Çünkü onlar ayrı bir sınıfı ve hayat anlayışını temsil ediyorlardı. Ben elimden geldiğince Pazar günlerini bu blogda sohbet havasında güzel bir müzik eşliğinde geçirip kapatmak istiyorum. Şimdi kaçınız bilir bilmiyorum ama benim gurubum geliyor Boney. M ve Daddy Cool tarih 1976. İyi Pazar Geceleri.

(more…)

İbn Haldun 14. yüzyıl düşünürlerinden (1332-1406). Ama ben mesela mütehaddid defalarca karşıma çıkmasına rağmen onun hakkında hiçbir şey bilmiyorum. Görüşlerini beğenir ya da beğenmezsin veya paylaşır ya da paylaşmazsın ama isminin geçmesi gerekiyor…Türkiye’de ben bu düşünürün isminin geçtiğini bile hatırlamıyorum. Avrupa olmasa Akdeniz, Ortadoğu ve Ortaçağ düşünürlerinden haberimiz bile olmayacak…Neden? Zaman bence çok daha önemli bir ayırım kategorisi ”İslam Felsefesi” veya ”Skolastik” gibi nevi üzerinden yapılmış ayrımlar yerine… Aynı zamanda coğrafya önemli bir kategori. Yani 14. yüzyıl dendiği zaman o sırada dünyada gerçekten neler oluyordu diye bakmak lazım…Biz Türkler hırslı bir milletiz. Gönüllü olarak 301′den hapiste yatmak istiyorum bazen. Politika ile dini yeterince ayırmamaktan kaynaklanıyor bu. Laiklik eksikliği aslında problem. Moderniteyi son derece yanlış anlamış olma bu kapasite ile buna da şükür söz konusu. Orhan Pamuk’tan nefret etmeden önce okuduğum kitaplarının birinde bir yer vardı; Türkler’in ”modern” olmayı dini yükümlülüklerden kurtulma şeklinde algılamaları üzerine. Bunda acaba İslam öncesi şamanizmin bir etkisi olmuş mudur diye aklımdan geçmiştir hep.

Hiçbir din sıfırdan başlamaz. ”Tabula rasa” bir istektir; gerçeklik değil. Bütün dinler coğrafi yerlerine göre bir sinkretizimdir. Bunun da türkçesini bilmiyorum. Synkretismus. Yani kendinden önceki kültürlerle karışır. Mesela Anadolu Sünni kültürü ile Fars Şii kültürü farklılıklarında İslam’dan önceki kültürler rol oynamıştır. Bunları neden unutulmuşluktan tekrar bugünün bilincine ulaştırmaya çalışıyorum? Tektanrılı dinler kendilerini fazla ciddiye alan bir psikolojik bulamaç geliştirdiler… Halbuki hepimiz ama gerçekten hepimiz geçiciyiz… Biz tarihin içerisinde ufacık bir anız; bütün tarih değiliz.  Biz bir sivrisineğiz aslında ama kendimizi daha güçlü görmek ve hissetmek istiyoruz… Din işte bazılarına bu edebiyat ve güç duygusunu veriyor. Yanılgı var orada. Biz bir sineğiz ve çok güçsüzüz aslında… Sinek olmayı kabul edebilirim ama cahil sinek olmak çok kötü… (more…)